به گزارش بیرونیت، در فهرست منتشرشده با تاریخ ۹ اکتبر ۲۰۲۶، نام مرتضی اصانلو با وابستگی علمی به دانشگاه صنعتی امیرکبیر و کشور ایران ثبت شده است. در ردیف مربوط به اصانلو، ۱۲۲ اثر علمی، ۲ هزار و ۴۱۹ استناد و شاخص H برابر با ۲۹ درج شده است.

فهرست موسوم به Stanford–Elsevier Top 2% Scientists بر پایه داده‌های Scopus و مجموعه‌ای از شاخص‌های استاندارد استنادی تهیه می‌شود و صرفاً تعداد مقالات را ملاک قرار نمی‌دهد؛ میزان استناد، H-index، نقش نویسنده در مقالات و تعدیل اثر هم‌نویسندگی از جمله مؤلفه‌های این ارزیابی است. پژوهشگران در صورتی وارد این پایگاه می‌شوند که در میان ۱۰۰ هزار پژوهشگر برتر جهان یا در میان ۲ درصد برتر حوزه تخصصی خود قرار گیرند.

اصانلو از چهره‌های باسابقه علمی مهندسی معدن ایران و استاد تمام دانشگاه صنعتی امیرکبیر است. حوزه فعالیت علمی او به موضوعاتی مانند طراحی و برنامه‌ریزی معادن روباز، بهینه‌سازی عملیات معدنکاری، اقتصاد معدن، توسعه پایدار، بازسازی معادن و سیستم‌های استخراج و حمل‌ونقل معدنی مرتبط است. منابع علمی همچنین از سابقه طولانی او در تربیت دانشجویان و انتشار آثار تخصصی در حوزه مهندسی معدن حکایت دارند.

نکته قابل توجه آن است که فعالیت علمی اصانلو محدود به موضوعات کلاسیک استخراج معدن نمانده است. در پژوهش‌های جدید او، موضوعاتی مانند کاهش انتشار کربن در معادن بزرگ مس، بهینه‌سازی سیستم‌های خردایش، وارد کردن هزینه‌های زیست‌محیطی در برنامه‌ریزی بلندمدت معادن و استفاده بهینه از منابع نیز مورد توجه قرار گرفته است.

اما چرا حضور یک استاد معدن در این فهرست اهمیت دارد؟ اهمیت این انتخاب برای صنعت معدن ایران زمانی بیشتر می‌شود که فاصله میان دانشگاه و صنعت یکی از چالش‌های قدیمی این بخش است. حضور یک پژوهشگر ایرانی حوزه معدن در چنین فهرستی نشان می‌دهد ظرفیت علمی برای حل مسائل پیچیده‌ای مانند بهینه‌سازی استخراج، کاهش هزینه، مدیریت انرژی، بازسازی معدن و توسعه پایدار در داخل کشور وجود دارد.

اما پرسش مهم‌تر این است که صنعت معدن تا چه اندازه از این ظرفیت استفاده می‌کند؟ شرکت‌های بزرگ معدنی ایران سالانه منابع قابل توجهی برای توسعه معادن، خرید ماشین‌آلات و احداث کارخانه هزینه می‌کنند؛ در حالی که بخشی از افزایش بهره‌وری می‌تواند از مسیر پژوهش‌های کاربردی، مدل‌سازی، بهینه‌سازی و اتصال نظام‌مند دانشگاه به پروژه‌های واقعی صنعت حاصل شود.

از این منظر، قرار گرفتن نام مرتضی اصانلو در میان پژوهشگران اثرگذار جهان فقط یک موفقیت فردی یا دانشگاهی نیست؛ می‌تواند یادآور این واقعیت باشد که معدن ایران در کنار سرمایه، ذخیره و ماشین‌آلات به «سرمایه علمی» نیز نیاز دارد.

برای صنعتی که به سمت استخراج ذخایر عمیق‌تر، کاهش عیار کانسنگ، محدودیت انرژی و آب و الزام‌های زیست‌محیطی حرکت می‌کند، استفاده از دانش متخصصانی که پژوهش آنها در سطح بین‌المللی دیده می‌شود، دیگر یک انتخاب تشریفاتی نیست؛ بخشی از مسیر افزایش بهره‌وری و رقابت‌پذیری است.

پی‌نوشت: اطلاعات مربوط به حضور دکتر مرتضی اصانلو از فهرست «List of the World’s Top 2% Scientists» منتشرشده در اکتبر ۲۰۲۶ استخراج شده است. این فهرست، اثرگذاری پژوهشگران را بر مبنای شاخص‌های استاندارد استنادی ارزیابی می‌کند.