به گزارش بیرونیت به نقل از روابط عمومی ایمپاسکو، در سی و چهارمین همایش ملی بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران پژوهشگران در مقاله‌ای با عنوان «شیمی کانی آپاتیت در کانسارهای آهن–آپاتیت ایران مرکزی؛ مطالعه موردی ناحیه معدنی بافق»، به بررسی ژنز و ویژگی‌های شیمیایی آپاتیت در یکی از مهم‌ترین ایالت‌های فلززایی جهان پرداختند.

نگین کورنگی، عبدالرحمن رجبی و ولی‌اله احمدی خونسارکی در این پژوهش، کانسارهای آهن–آپاتیت (IOA) ناحیه بافق را از منظر شیمی کانی آپاتیت مورد مطالعه قرار دادند. ناحیه معدنی بافق در ایران مرکزی، میزبان کانسارهای مهمی چون میشدوان، اسفوردی، چغارت، چادرملو، چاه‌گز، گزستان، سه‌چاهون و آنومالی XIII A است که علاوه بر آهن، از نظر فسفر و عناصر خاکی نادر نیز اهمیت اقتصادی بالایی دارند.

بر اساس این پژوهش، آپاتیت‌های مرتبط با کانسنگ در مقایسه با آپاتیت‌های سنگ میزبان، از فلوئور و کلر غنی‌تر هستند و عناصر خاکی نادر سبک (LREE) بیشتری دارند. در مقابل، آپاتیت‌های سنگ میزبان سهم نسبتاً بیشتری از عناصر خاکی نادر سنگین (HREE) را نشان می‌دهند. همچنین آپاتیت‌های مرتبط با کانسنگ از عناصر کمیاب مانند کبالت، نیکل، مس، روی و زیرکونیم تهی هستند.

یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که کانه‌زایی آپاتیت در کانسارهای IOA بافق، از بلورهای اولیه ماگمایی تا آپاتیت‌های به‌شدت دگرسان‌شده گرمابی را شامل می‌شود. این ویژگی‌ها بیانگر منشأ ماگمایی تا ماگمایی–گرمابی برای این کانسارهاست که طی آن، سیالات گرمابی غنی از F-Cl باعث بیش‌پوشانی متاسوماتیک بر آپاتیت‌های اولیه شده‌اند.

پژوهشگران همچنین اعلام کردند که کانسارهای آهن–آپاتیت ناحیه بافق، شباهت زیادی با کانسارهای نوع کیرونا در شمال سوئد دارند و الگوی ژنتیکی جدیدی برای این کانسارها ارائه شده است که شامل مشارکت همزمان فرایندهای ماگمایی و ماگمایی–گرمابی است.

این پژوهش در قالب مقاله‌ای در سی و چهارمین همایش ملی بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران (۲۵ تا ۲۷ شهریور ۱۴۰۵، دانشگاه ارومیه) ارائه شد.