به گزارش بیرونیت، بر اساس اطلاعیه فولاد خوزستان، در جریان حمله، کارخانه احیا ۲، مگامدول زمزم ۳ و بخش فولادسازی مورد اصابت قرار گرفتند و خطوط تولید شرکت متوقف شدند. پس از مهار حوادث، عملیات ارزیابی خسارت و بازسازی آغاز شد و شرکت اعلام کرد تلاش خواهد کرد خطوط تولید را در کوتاه‌ترین زمان ممکن دوباره راه‌اندازی کند.

اهمیت این اتفاق زمانی روشن‌تر می‌شود که جایگاه فولاد خوزستان در زنجیره فولاد ایران را در نظر بگیریم. این شرکت تنها تولیدکننده شمش فولادی نیست؛ واحدهای احیای مستقیم، فولادسازی و تولید محصولات میانی در کنار یکدیگر مجموعه‌ای را تشکیل داده‌اند که اختلال در هر بخش آن می‌تواند بر حلقه بعدی زنجیره اثر بگذارد. اصابت به واحدهای احیا و فولادسازی نیز به همین دلیل مستقیماً خطوط تولید شرکت را متوقف کرد.

اما تصویر فولاد خوزستان در پایان شهریور با تصویر نخستین روزهای فروردین متفاوت است. گزارش فعالیت ماهانه شرکت نشان می‌دهد «فخوز» در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ مجموعاً بیش از ۵۵۶ هزار میلیارد ریال، معادل ۵۵.۶ هزار میلیارد تومان درآمد ثبت کرده است. درآمد شرکت در دوره مشابه سال قبل حدود ۴۰.۵ هزار میلیارد تومان بود؛ بنابراین درآمد شش‌ماهه با وجود اتفاقات ابتدای سال حدود ۳۷ درصد افزایش یافته است.

این ارقام را نمی‌توان بدون در نظر گرفتن توقف تولید ابتدای سال تحلیل کرد. فولاد خوزستان سال را در شرایط عادی آغاز نکرد؛ بخشی از تجهیزات تولیدی آسیب دید و خطوط شرکت متوقف شدند. از همین رو، عبور درآمد شش‌ماهه از ۵۵ هزار میلیارد تومان بیش از آنکه صرفاً یک عدد در گزارش کدال باشد، نشان‌دهنده بازگشت جریان تولید و فروش پس از شوک عملیاتی ابتدای سال است.

بازار داخل؛ تکیه‌گاه فخوز

درآمد داخلی فولاد خوزستان از حدود ۲۶.۹ هزار میلیارد تومان در شش‌ماهه سال قبل به نزدیک ۴۵ هزار میلیارد تومان در نیمه نخست امسال رسیده است؛ افزایشی در حدود ۶۷ درصد. به این ترتیب، بازار داخلی در دوره‌ای که شرکت با تبعات آسیب به تأسیسات خود مواجه بوده، به مهم‌ترین موتور درآمدی «فخوز» تبدیل شده است.

اسلب سهم مهمی در این عملکرد داشته است. فولاد خوزستان در شش‌ماهه امسال حدود ۴۶۹ هزار تن اسلب در بازار داخلی فروخته و از این محل بیش از ۳۱ هزار میلیارد تومان درآمد به دست آورده است. در کنار آن، فروش داخلی بلوم و بیلت به حدود ۱۶۵ هزار تن رسیده و نزدیک ۹.۷ هزار میلیارد تومان درآمد ایجاد کرده است.

این ارقام نشان می‌دهند اهمیت فولاد خوزستان فقط در ظرفیت اسمی کارخانه خلاصه نمی‌شود. محصولات میانی تولیدشده در این مجموعه وارد حلقه‌های بعدی زنجیره فولاد می‌شوند و خوراک بخشی از صنایع پایین‌دستی را تشکیل می‌دهند. بنابراین استمرار تولید «فخوز» از منظر تأمین بازار داخلی نیز اهمیت دارد.

یکی از دروازه‌های صادراتی فولاد ایران

وجه دیگر اهمیت فولاد خوزستان را باید بیرون از مرزهای کشور جست‌وجو کرد. 

گزارش شهریور امسال از همین منظر اهمیت ویژه‌ای دارد. فولاد خوزستان تا پایان شهریور ۱۴۰۵ حدود ۲۷ هزار و ۸۹۴ تن اسلب و بیش از ۱۵۳ هزار تن بلوم و بیلت صادر کرده است. 

بازگشت صادرات در این سطح، چند ماه پس از آسیب به خطوط تولید، نشان می‌دهد شرکت توانسته علاوه بر تأمین بازار داخلی، دوباره محصولات خود را در مقیاس قابل توجهی روانه بازار خارجی کند.

زمزم ۳ دوباره روشن شد

یکی از نمادین‌ترین بخش‌های بازسازی فولاد خوزستان، مگامدول زمزم ۳ بود؛ واحدی که در حمله هفتم فروردین آسیب دید. فولاد خوزستان بعدها اعلام کرد این واحد پس از عملیات بازسازی دوباره آماده تولید شده و به مدار بازگشته است.

اهمیت بازگشت واحدهای احیای مستقیم زمانی بیشتر مشخص می‌شود که بدانیم آهن اسفنجی یکی از مواد اصلی مورد نیاز بخش فولادسازی است. بنابراین بازیابی واحد احیا تنها راه‌اندازی یک بخش مستقل نیست، بلکه به تکمیل دوباره زنجیره تولید داخل مجتمع کمک می‌کند.

گزارش کدال شهریور نیز نشان می‌دهد مجموع تولید آهن اسفنجی شرکت در شش‌ماهه نخست سال به بیش از ۵۰۶ هزار تن رسیده است. همین عدد یکی از نشانه‌های قابل اندازه‌گیری بازگشت بخش‌های تولیدی شرکت است. 

فقط یک کارخانه نیست

حمله به فولاد خوزستان می‌توانست آثار اقتصادی فراتر از محدوده کارخانه داشته باشد. توقف طولانی تولید می‌توانست عرضه محصولات میانی به بازار داخل را کاهش دهد و صادرات شرکت را نیز مختل کند. آنچه اهمیت عملکرد ماه‌های بعد را بیشتر می‌کند، کوتاه‌کردن همین دوره اختلال و بازگرداندن تدریجی واحدهای آسیب‌دیده به مدار است.

تصویر فروردین فولاد خوزستان، تصویر کارخانه‌ای بود که بخش‌هایی از واحدهای احیا و فولادسازی آن آسیب دیده و خطوط تولیدش متوقف شده بود، اما تصویر این شرکت در پایان شهریور، چیز دیگری است.