حضور در نمایشگاه‌های بین‌المللی، دیدار با مدیران شرکت‌های بزرگ و گرفتن عکس کنار ماشین‌آلات روز دنیا، به‌خودی‌خود اتفاق بدی نیست؛ اما ارزش یک سفر صنعتی زمانی مشخص می‌شود که پس از بازگشت بتوان به یک سؤال ساده پاسخ داد: چه چیزی برای کشور آورده شد؟
به گزارش بیرونیت، ایران در نمایشگاه صنعتی اینوپروم ۲۰۲۶ بلاروس حضور قابل توجهی داشت. پاویون ایران بیش از هزار مترمربع وسعت داشت و حدود ۲۰ شرکت ایرانی از حوزه‌هایی مانند پتروشیمی، نفت و گاز، فولاد، معدن و سرمایه‌گذاری در آن حضور یافتند. مقام‌های سازمان توسعه تجارت نیز اعلام کردند پاویون ایران پس از کشور میزبان، یکی از بزرگ‌ترین پاویون‌های این رویداد بوده است.
اما برای بخش معدن و صنایع معدنی کشور، بزرگی پاویون مهم‌ترین شاخص موفقیت نیست.
سؤال این است که چند شرکت خصوصی واقعی معدنی در این سفر حضور داشتند؟ کدام شرکت‌ها مذاکره کردند؟ چند نشست B2B برگزار شد؟ چند مذاکره به قرارداد، سفارش خرید، سرمایه‌گذاری مشترک یا انتقال فناوری رسید؟ مدیران معدنی ایران چه فناوری تازه‌ای دیدند و با چه ایده‌ای به کشور بازگشتند؟
نمایشگاه اینوپروم محل حضور برخی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های صنعتی منطقه بود. در فهرست مشارکت‌کنندگان نام‌هایی مانند BELAZ، KAMAZ، RUSAL، Rosatom، Rostec، MMK و AMKODOR دیده می‌شد.
برای معدن ایران، حضور BELAZ به‌طور خاص اهمیت داشت. این شرکت در اینوپروم امسال از فناوری‌هایی در حوزه ماشین‌آلات معدنی رباتیک، بینایی ماشین، الگوریتم‌های مبتنی بر شبکه‌های عصبی و فناوری‌های هیدروژنی سخن گفت؛ حوزه‌هایی که مستقیماً با آینده معدن هوشمند ارتباط دارند.
در کنار آن، شرکت KSC-Systems نیز سامانه‌های تراز لیزری، عیب‌یابی ارتعاشی، بالانس و پایش مستمر وضعیت تجهیزات صنعتی را ارائه کرده بود. چنین فناوری‌هایی می‌توانند در کاهش توقف ماشین‌آلات، تعمیرات پیش‌بینانه و افزایش بهره‌وری ناوگان معدنی نقش داشته باشند.
اینها دقیقاً حوزه‌هایی هستند که معدن ایران به آنها نیاز دارد: نوسازی ماشین‌آلات، کاهش توقف تجهیزات، تعمیرات پیش‌بینانه، افزایش بهره‌وری و دیجیتالی‌کردن عملیات.
اما پرسش اصلی همچنان پابرجاست: آیا مدیران ایرانی صرفاً این فناوری‌ها را دیدند یا برای انتقال و استفاده از آنها نیز برنامه‌ای تعریف شد؟
تا اینجا در گزارش‌های عمومی، سند روشنی منتشر نشده که نشان دهد فناوری مشخصی از این نمایشگاه برای معدن مشخصی در ایران انتخاب و وارد مرحله قرارداد اجرایی شده باشد.
البته در حاشیه اینوپروم تفاهم‌هایی نیز شکل گرفت؛ برای نمونه تفاهم ایران و بلاروس در حوزه تست و بازرسی خودرو منتشر شده است. اما در حوزه معدن، هنوز خروجی مشخص و قابل اندازه‌گیری مشابهی در گزارش‌های عمومی دیده نمی‌شود.
تفاهم‌نامه زمانی اهمیت اقتصادی پیدا می‌کند که معلوم باشد نام پروژه چیست، سرمایه‌گذاری چقدر است، طرف ایرانی و خارجی چه کسانی هستند، چه فناوری منتقل می‌شود، چه میزان ساخت داخل خواهد شد، چه تعداد ماشین یا تجهیز تأمین می‌شود و زمان‌بندی اجرای پروژه چیست.
بدون پاسخ به این پرسش‌ها، «تفاهم» هنوز با «دستاورد اقتصادی» فاصله دارد.
نمایشگاه اینوپروم فرصت مهمی بود. ایران پاویون بزرگی داشت، شرکت‌های ایرانی حضور یافتند، مدیران دولتی و خصوصی مذاکره کردند و مجموعه‌های بزرگ صنعتی نیز در طرف مقابل حضور داشتند.
اما حالا شاید وزارت صمت، ایدرو، ایمیدرو و سازمان توسعه تجارت بهتر باشد یک گزارش شفاف منتشر کنند: چند شرکت خصوصی معدنی همراه هیأت بودند؟ چند مذاکره انجام شد؟ چند قرارداد یا تفاهم شکل گرفت؟ ارزش آنها چقدر بود؟ چه فناوری‌هایی برای انتقال به ایران انتخاب شد و هر کدام چه زمانی اجرایی خواهند شد؟
آن وقت می‌توان دقیق‌تر گفت «سوغات بلاروس برای معدن ایران» چه بوده است.
در غیر این صورت، خطر آن وجود دارد که موفقیت سفرهای صنعتی را با متراژ پاویون، تعداد ملاقات‌ها و عکس‌های منتشرشده بسنجیم؛ در حالی که برای معدن ایران معیار واقعی چیز دیگری است: ماشین جدید، فناوری جدید، سرمایه جدید، بازار جدید یا قرارداد قابل اجرا.
نمایشگاه زمانی ارزشمند است که چیزی از پشت ویترین آن به معدن ایران منتقل شود.
مطالب مرتبط
