به گزارش بیرونیت به نقل از جهان صنعت، درحالی‌که در سال‌های گذشته معمولا محدودیت برق در تابستان وجود داشت و از نیمه دوم شهریور تا پایان آبان شرایط بهتر می‌شد و کارخانه‌ها فرصت داشتند ذخایر کلینکر خود را برای فصل سرد افزایش دهند اما امسال با بلاتکلیفی در تامین برق محدودیت‌ها ادامه دار شده است. درحالی‌که با توجه به‌ریسک‌های موجود در زیرساخت‌های انرژی کشور، لازم است پیش از زمستان ذخایر کلینکر تا حد ممکن افزایش یابد تا صنعت سیمان با اطمینان بیشتری وارد فصل سرد شود. براساس آمارها، با روند نزولی دسترسی فعالان این صنعت خاکستری به‌برق، امسال تولید کلینکر حدود ۵/۳‌میلیون تن نسبت‌به‌ مدت مشابه سال گذشته کاهش داشته‌‌ تا جایی که تا به‌امروز بخشی از نیاز بازار از محل ذخایر قبلی جبران شده است. همزمان صادرات کلینکر نیز تحت‌تاثیر شرایط جنگی در جنوب کشور و محدودیت های اعمال شده از طرف عراق با افتی حدود ۷۳‌درصدی روبه‌رو شده است. حالا مساله اصلی فعالان صنعت سیمان کشور این است که برای ذخیره کلینکر تنها دو ماه فرصت دارند و اگر چالش برق تامین نشود و شرکت ملی پخش با فعالان سیمانی همکاری نکند، معلوم نیست که چه بلایی سر فعالان این صنعت خاکستری خواهد آمد؟!

حالا با وجود افزایش تولید سیمان و رشد صادرات این محصول در مرزهای شمالی و شرقی کشور که به‌طور خاص به‌سمت افغانستان و روسیه بوده، فعالان این صنعت هشدار می‌دهند که تداوم محدودیت انرژی، افزایش چندبرابری هزینه گاز، برق و دشواری صادرات تاب‌آوری واحدهای سیمانی را به‌شدت کاهش داده است. کارشناسان تاکید می‌کنند که اگر روند کنونی ادامه پیدا کند، صنعت سیمان تا پایان سال با کاهش تولید کلینکر مواجه خواهد شد آن‌هم در شرایطی که ذخایر باید پیش از ورود به‌فصل سرد تامین شوند.

افت ۵/۳‌میلیون‌تنی تولید کلینکر
علی‌اکبر الوندیان، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان در این خصوص اظهار کرد: در پنج‌ماهه سال جاری میزان کلینکر تولید شده نسبت‌به‌ سال قبل کاهشی بوده به‌صورتی که در مدت مشابه امسال تولید حدود ۵/۳‌میلیون تن کاهش یافته است. این افت تولید به‌روشنی نشان می‌دهد محدودیت‌های انرژی در صنعت سیمان تشدید شده است.

وی افزود: بخش کلینکر انرژی‌برترین مرحله تولید سیمان است و حدود ۶۵‌درصد مصرف برق خط تولید به‌این بخش مربوط می‌شود بنابراین هرگونه محدودیت در تامین برق و سوخت مستقیما تولید کلینکر را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

وی ادامه داد: درمقابل تولید سیمان از حدود ۸/۲۵میلیون‌تن در مدت مشابه سال گذشته به‌حدود ۵/۲۷‌میلیون‌تن افزایش یافته و نزدیک به‌دو‌میلیون تن رشد داشته است. این اتفاق نشان می‌دهد صنعت برای جلوگیری از کمبود سیمان در بازار داخلی از ظرفیت ذخایر کلینکر استفاده کرده و انرژی موجود را تا حد امکان به‌تولید محصول نهایی اختصاص داده است.

برداشت از ذخایر برای حفظ بازار داخلی
دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان گفت: تحویل سیمان به‌بازار داخلی نیز نسبت‌به‌ سال گذشته حدود ۶‌درصد افزایش یافته و به‌حدود ۸/۲۴میلیون تن رسیده بنابراین در شرایطی که تولید کلینکر کاهش پیدا کرده و صنعت تلاش کرده بازار داخلی با کمبود سیمان مواجه نشود. وی افزود: ازیک‌سو حدود ۵/۳‌میلیون تن کاهش تولید کلینکر داشتیم و از سوی دیگر نزدیک به‌۲میلیون تن بیشتر از ذخایر استفاده شده است. در مجموع می‌توان گفت حدود ۵‌میلیون تن از ظرفیت تولید و ذخایر صنعت برای مدیریت شرایط موجود تحت‌تاثیر قرار گرفته است.

وی تاکید کرد: وجود ذخایر کلینکر به‌صنعت کمک کرد محدودیت‌های برق و انرژی را تا حدودی مدیریت کند اما با توجه به‌عدم قطعیت‌های پیش‌رو و احتمال تشدید محدودیت‌ها در فصل سرد لازم است این ذخایر هرچه سریع‌تر بازسازی شود.

سقوط ۷۳‌درصدی صادرات کلینکر
الوندیان با اشاره به‌وضعیت صادرات گفت: در حوزه کلینکر اتفاق مثبتی رخ نداده و صادرات این محصول حدود ۷۳‌درصد کاهش پیدا کرده است. سال گذشته در پنج‌ماهه نخست نزدیک به‌۳‌میلیون تن کلینکر صادر شد اما امسال این رقم به‌حدود ۹۰۰‌هزار تن رسیده است.

وی افزود: بخش مهمی از صادرات کلینکر ایران از جنوب کشور به‌بازارهای حاشیه خلیج فارس، هند و برخی کشورهای آفریقایی انجام می‌شد که شرایط جنگی و ناامنی‌های ایجادشده در این مسیرها، صادرات را به‌شدت تحت تاثیر قرار داد.

وی ادامه داد: در غرب کشور نیز صادرات به‌عراق کاهش معناداری داشته است. بخشی از این موضوع به‌شرایط اقتصادی عراق و کاهش مجوزهای وارداتی این کشور بازمی‌گردد. برآورد ما این است که اگر این روند ادامه پیدا کند صادرات کلینکر به‌عراق تا پایان سال می‌تواند حدود یک‌میلیون‌تن کمتر از سال گذشته باشد.

رشد صادرات سیمان از شرق و شمال
دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان گفت: درمقابل صادرات سیمان از مرزهای شرقی و شمالی عملکرد بهتری داشته و در پنج‌ماهه نخست امسال حدود ۱۹‌درصد نسبت‌به‌ مدت مشابه سال گذشته افزایش یافته است.

وی افزود: افغانستان و روسیه از جمله بازارهایی هستند که صادرات سیمان به‌آنها روند مثبتی داشته است. به‌ویژه بازار افغانستان در شرایط فعلی ظرفیت مناسبی برای افزایش صادرات ایران دارد و تحولات میان افغانستان و پاکستان نیز فرصت بیشتری برای حضور سیمان ایران در این بازار ایجاد کرده است. وی تاکید کرد: با این حال بخشی از این فرصت به‌دلیل مشکلات داخلی در مرزهای ایران از دست می‌رود.

احتمال کاهش ۵‌میلیون تنی تولید کلینکر
الوندیان درباره چشم‌انداز تولید تا پایان سال گفت: اگر شرایط موجود با همین روند ادامه پیدا کند برآورد ما این است که حداقل حدود ۵میلیون تن تولید کلینکر را تا پایان سال از دست بدهیم.

وی افزود: در سال‌های گذشته معمولا محدودیت شدید برق در تابستان وجود داشت اما از نیمه دوم شهریور تا پایان آبان شرایط بهتر می‌شد و کارخانه‌ها فرصت داشتند ذخایر کلینکر خود را برای فصل سرد بازسازی کنند اما امسال درباره تامین برق بلاتکلیفی وجود دارد و محدودیت‌ها ادامه پیدا کرده است.

وی تاکید کرد: با توجه به‌ریسک‌های موجود در زیرساخت‌های انرژی کشور لازم است پیش از زمستان ذخایر کلینکر تا حد ممکن افزایش یابد تا صنعت با اطمینان بیشتری وارد فصل سرد شود.

دریافت کمتر از یک‌پنجم نیاز گازی صنعت
الوندیان با اشاره به‌محدودیت گاز گفت: امسال حتی در گرم‌ترین ماه‌های سال نیز صنعت سیمان با محدودیت گاز مواجه بوده است. نیاز روزانه صنعت حدود ۲۸‌میلیون مترمکعب گاز است اما در مقاطعی کمتر از ۵‌میلیون مترمکعب دریافت کردیم و این رقم گاهی به‌حدود ۵/۳‌میلیون مترمکعب نیز کاهش یافته است. وی افزود: در سال گذشته طی شش‌ماهه نخست عمدتا گاز مصرف می‌کردیم و مازوت را برای فصل سرد ذخیره می‌کردیم اما امسال از ابتدای سال مجبور به‌مصرف سوخت جایگزین شده‌ایم. در نتیجه هم ذخایر مازوت به‌میزان مورد نیاز تکمیل نشده و هم هزینه‌های بیشتری به‌صنعت تحمیل شده است.

دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان گفت: علاوه بر محدودیت تامین، افزایش قیمت انرژی نیز فشار مضاعفی بر صنعت وارد کرده است. قیمت گاز نسبت‌به‌ شهریور سال گذشته بیش از سه‌برابر شده و از حدود ۱۳۰۰‌تومان به‌حدود ۴۴۰۰‌تومان رسیده است.

وی افزود: در ماه‌های اخیر نیز افزایش قابل‌توجهی در هزینه سوخت تجربه شده است. از سوی دیگر استفاده از مازوت فقط به‌معنای پرداخت بهای سوخت نیست و هزینه حمل آن نیز به‌کارخانه‌ها تحمیل می‌شود بنابراین صنعت به‌طور همزمان هم با ناترازی انرژی مواجه است و هم هزینه انرژی بیشتری می‌پردازد.

محدودیت برق شدیدتر از سال گذشته
دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان درباره وضعیت برق گفت: سال گذشته میزان برق در دسترس صنعت در پیک حدود ۶۵۰‌مگاوات بود اما امسال این رقم به‌حدود ۴۰۰‌مگاوات کاهش یافت.

وی افزود: سال گذشته با وجود محدودیت‌های روزانه در ساعات شب شرایط بهتری وجود داشت اما امسال به‌ویژه در تیر و مرداد، محدودیت‌ها در برخی مقاطع به‌صورت ۲۴‌ساعته اعمال شد بنابراین محدودیت برق و گاز هر دو نسبت‌به‌ سال گذشته تشدید شده‌اند.

وی ادامه داد: هزینه برق نیز نسبت‌به‌ سال گذشته افزایش قابل‌توجهی داشته و مجموع این عوامل هزینه تولید سیمان را به‌شدت افزایش داده است.

گازوئیل ۸۰‌هزارتومانی برای تولید برق
دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان گفت: مشکل اینجاست که گازوئیل مورد نیاز نیروگاه‌ها با نرخ آزاد محاسبه می‌شود و قیمت آن به‌حدود ۸۰‌هزارتومان برای هر لیتر رسیده است.
وی افزود: با چنین قیمتی تولید برق در کنار هزینه استهلاک تجهیزات، توجیه اقتصادی خود را از دست می‌دهد و عملا صنعت ناچار است برق را با قیمت بسیار بالا تولید یا خریداری کند.

وی تاکید کرد: صنعت سیمان امروز به‌طور همزمان هزینه افزایش تعرفه‌های دولتی انرژی، خرید برق آزاد، سوخت آزاد و سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های اختصاصی را پرداخت می‌کند تا بتواند نیاز بازار داخلی را تامین کند.

تاب‌آوری صنعت در معرض خطر
الوندیان گفت: ادامه این روند می‌تواند تاب‌آوری صنعت سیمان را به‌خطر بیندازد. صنعت تا یک نقطه مشخص توان پذیرش افزایش هزینه برق، گاز، سوخت و حمل‌ونقل را دارد و نمی‌توان انتظار داشت این فشارها بدون تاثیر بر وضعیت اقتصادی واحدهای تولیدی ادامه پیدا کند.

وی افزود: از یک سو هزینه‌های انرژی و تولید به‌شدت افزایش یافته و از سوی دیگر کنترل‌های سختگیرانه بر قیمت سیمان وجود دارد. اگر فاصله میان هزینه تولید و امکان فروش محصول همچنان افزایش پیدا کند، توان مالی واحدهای سیمانی برای ادامه فعالیت و سرمایه‌گذاری کاهش خواهد یافت.