۲. بنادر شمالی، خطوط ریلی و مسیرهای زمینی ظرفیت پذیرش ناگهانی حجم بالای صادرات معدنی را ندارند و برخی مسیرهای جایگزین با اشباع و صف‌های طولانی مواجه شده‌اند.

۳. حجم قابل‌توجهی از کالاهای معدنی دارای تعهد صادراتی، در شرایط فعلی امکان ارسال ندارند و صادرکنندگان با مشکل ایفای تعهدات خود روبه‌رو شده‌اند.

۴. مجتمع بندری کاسپین و بندر امیرآباد از گزینه‌های جایگزین در شمال کشور هستند، اما زیرساخت آنها برای جایگزینی سریع حجم صادرات بنادر جنوبی طراحی نشده است.

۵. ویژگی‌های فیزیکی دریای خزر و ساختار تجارت ایران با کشورهای CIS از عوامل محدودکننده توسعه سریع صادرات معدنی از مسیر شمال به شمار می‌روند.

۶. راه‌آهن و مسیر سرخس به سمت ترکمنستان یکی دیگر از گزینه‌های جایگزین برای صادرات محصولات معدنی ایران است.

۷. مسیر زمینی آستارا و جمهوری آذربایجان نیز می‌تواند بخشی از بار صادراتی ایران را پوشش دهد، اما این مسیر نیز با محدودیت‌های خاص خود مواجه است.

۸. ترکیه و افغانستان نیز می‌توانند در سبد مسیرهای جایگزین صادراتی قرار گیرند، هرچند کشورهای همسایه در برخی حوزه‌ها رقیب اقتصادی ایران نیز محسوب می‌شوند.

۹. وزارت صمت و سازمان توسعه تجارت باید متناسب با شرایط جنگی و تحولات روز تصمیم‌گیری کنند و مدیریت صادرات با سازوکارهای شرایط عادی ادامه پیدا نکند.

۱۰. تسهیل فوری مقررات و فرآیندهای صادراتی ضروری است و همان‌گونه که در شرایط خاص برای تسریع واردات تصمیم‌های ویژه اتخاذ می‌شود، در حوزه صادرات نیز باید موانع تجارت با سرعت بیشتری برطرف شوند.