اما در ماه‌های اخیر به‌دلیل شرایط جنگی و افزایش تنش‌های سیاسی در منطقه فرآیند واردات این ماده از چین و هند با مشکلات جدی مواجه شده است. مساله‌ای که درکنار مشکلات جنگی به‌سیاست‌های داخلی مرتبط است. درواقع از ابتدای سال جاری بانک مرکزی فروسیلیکو منگنز را از فهرست کالاهای مجاز برای واردات از محل ارز حاصل از صادرات حذف کرد‌؛ سیاستی که عملا یکی از مسیرهای اصلی تامین ارز واردات این ماده را مسدود کرد.

در ادامه ازآنجا که تولیدکنندگان داخلی فروسیلیکو منگنز با مشکلات جدی روبه‌رو هستند‌ درنتیجه بسیاری از این واحدها نتوانستند با ظرفیت کامل فعالیت کنند اما مشکلات تامین آن در داخل هزینه مضاعفی را به‌فولادسازان تحمیل کرده است. به‌این‌صورت‌که درحالی‌که قیمت فروسیلیکو منگنز در بازار داخلی حدود ۴۳۰‌هزارتومان به‌ازای هر کیلوگرم است اما قیمت تمام‌ شده نمونه وارداتی آن حداقل ۳۰‌درصد پایین‌تر از نرخ بازار داخلی تمام می‌شود. با این شرایط اگر یک فولادساز ماهانه حدود هزار تن مصرف داشته باشد اختلاف قیمت موجود می‌تواند سالانه بیش از ۲/۱‌همت هزینه یا زیان پنهان به‌آن واحد تحمیل کند؛ رقمی که مستقیما هزینه تمام‌شده تولید فولاد را افزایش می‌دهد.

ناچار به‌واردات
شیرین نیکوحرف، عضو هیات‌مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد آلیاژی با اشاره به‌مشکلات تامین فروسیلیکو منگنز به«‌جهان‌صنعت» گفت: فروسیلیکو منگنز یکی از مواد اولیه کلیدی و حیاتی در صنعت فولادسازی است اما به‌دلیل محدودبودن ذخایر منگنز در کشور بخش قابل‌توجهی از نیاز صنایع فولادی ناگزیر باید ازطریق واردات تامین شود.

وی افزود: این ماده عمدتا از طریق حمل دریایی از کشورهایی مانند چین و هند وارد می‌شود اما در ماه‌های اخیر به‌دلیل شرایط جنگی و افزایش تنش‌های سیاسی در منطقه فرآیند واردات با مشکلات جدی مواجه شده است.

نیکوحرف با اشاره به‌سیاست‌های وزارت صمت در سال گذشته اظهار کرد: براساس سیاست ۵۰-۵۰ فولادسازان موظف بودند ۵۰‌درصد نیاز خود را از تولید داخل و ۵۰‌درصد دیگر را از محل واردات تامین کنند. اجرای این سیاست فرآیند ثبت سفارش را نیز پیچیده‌تر کرد به‌گونه‌ای که برای هر ثبت سفارش میزان خرید داخلی و اسناد مربوط به‌آن باید ارائه می‌شد.

عضو هیات‌مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد آلیاژی ادامه داد: از ابتدای سال‌۱۴۰۵ نیز بانک مرکزی فروسیلیکو منگنز را از فهرست کالاهای مجاز برای واردات از محل ارز حاصل از صادرات حذف کرده بوده و این تصمیم عملا یکی از مسیرهای اصلی تامین ارز واردات این ماده را مسدود کرده است.

وی گفت: مشکل تنها به‌ثبت سفارش و تامین ارز محدود نیست و حتی محموله‌هایی که پیش از این وارد گمرکات کشور شدند در فرآیند ترخیص با مشکل مواجه هستند. نتیجه این وضعیت دپوی بخشی از مواد اولیه و تجهیزات ضروری در گمرکات بوده است.
نیکوحرف افزود: توقف کالا در گمرک نیز بدون هزینه نیست و تاخیر در ترخیص، جرایم و هزینه‌های قابل‌توجهی ازسوی فروشندگان خارجی به‌شرکت‌های فولادی تحمیل می‌کند.

قیمت‌ها ۳۰‌درصد ارزان‌تر از بازار داخلی
این فعال صنعت فولاد با اشاره به‌تفاوت قیمت داخل و واردات گفت: درحال‌حاضر قیمت فروسیلیکو منگنز در بازار داخلی حدود ۴۳۰‌هزارتومان به‌ازای هرکیلوگرم بوده درحالی‌که قیمت تمام‌شده نمونه وارداتی حداقل ۳۰‌درصد پایین‌تر از نرخ بازار داخلی است.

وی افزود: اگر یک فولادساز ماهانه حدود هزارتن مصرف داشته باشد اختلاف قیمت موجود می‌تواند سالانه بیش از ۲/۱‌همت هزینه یا زیان پنهان به‌آن واحد تحمیل کند؛ رقمی که مستقیما هزینه تمام‌شده تولید فولاد را افزایش می‌دهد.

نیکوحرف تاکید کرد: این فشار برای تولیدکنندگان کوچک‌تر بسیار جدی‌تر است زیرا واحدهایی که توان مالی محدودی دارند قادر به‌تامین مواد اولیه با چنین قیمت‌هایی نیستند و درنتیجه یا مجبور به‌توقف خطوط تولید می‌شوند یا با‌ درصد پایینی از ظرفیت خود فعالیت می‌کنند.

کمبود گرانی را تشدید می‌کند
نیکوحرف درباره اثر این وضعیت بر بازار اظهار کرد: کاهش تولید و عرضه می‌تواند به‌افزایش بیشتر قیمت فروسیلیکو منگنز منجر شود. در ادامه نیز صنایع پایین‌دستی با شوک قیمتی مواجه خواهند شد و درنهایت هزینه این نابسامانی به‌مصرف‌کننده نهایی منتقل می‌شود.

عضو هیات‌مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد آلیاژی با اشاره به‌وضعیت تولید داخل گفت: تولیدکنندگان داخلی فروسیلیکو منگنز نیز با مشکلات جدی روبه‌رو هستند و همین‌مساله باعث شده بسیاری از این واحدها نتوانند با ظرفیت کامل فعالیت کنند.

وی افزود: درحال‌حاضر تولید داخلی توان پاسخگویی کامل به‌نیاز صنعت فولاد را ندارد و به‌همین‌دلیل نمی‌توان واردات را به‌طور کامل با تولید داخل جایگزین کرد.
نیکوحرف شرایط موجود را نوعی ناترازی دوطرفه توصیف کرد و گفت: ازیک‌سو تولید داخل قادر به‌تامین کامل نیاز فولادسازان نیست و از سوی دیگر واردات نیز با مجموعه‌ای از موانع سیاسی، اداری، ارزی و گمرکی مواجه شده است.

وی تاکید کرد: حاصل این وضعیت افزایش قیمت، کمبود و ایجاد التهاب در بازار فروسیلیکو منگنز است؛ اتفاقی که تنها تولیدکنندگان این ماده را تحت تاثیر قرار نمی‌دهد و می‌تواند کل زنجیره فولاد را با مشکل مواجه کند.

وزارت صمت موانع واردات را برطرف کند
این فعال صنعت فولاد با اشاره به‌راهکار کوتاه‌مدت برای عبور از شرایط موجود گفت: وزارت صمت به‌عنوان متولی اصلی سیاست‌های تجاری و صنعتی باید هرچه سریع‌تر موانع ثبت سفارش را برطرف کند و با همکاری بانک مرکزی و گمرک شرایط تامین ارز و ترخیص مواد اولیه موجود را تسهیل کند.

وی افزود: صنعت فولاد برای ادامه تولید نیازمند تامین پایدار فروسیلیکو منگنز است و سیاستگذاری در این حوزه باید براساس نیاز واقعی واحدهای تولیدی انجام شود.

نیکوحرف با اشاره به‌راهکار بلندمدت گفت: درکنار تسهیل واردات باید سرمایه‌گذاری جدی در افزایش ظرفیت تولید داخلی انجام شود. راه‌اندازی هرچه سریع‌تر واحدهای جدید تولید فروسیلیکو منگنز و رفع موانع تولیدکنندگان داخلی می‌تواند در بلندمدت وابستگی صنعت فولاد به‌واردات را کاهش دهد و امنیت تامین این ماده حیاتی را افزایش دهد.
منبع: روزنامه جهان صنعت