۲. بنادر شمالی، خطوط ریلی و مسیرهای زمینی ظرفیت پذیرش ناگهانی حجم بالای صادرات معدنی را ندارند و برخی مسیرهای جایگزین با اشباع و صف‌های طولانی مواجه شده‌اند.

۳. حجم قابل‌توجهی از کالاهای معدنی دارای تعهد صادراتی، در شرایط فعلی امکان ارسال ندارند و صادرکنندگان با مشکل ایفای تعهدات خود روبه‌رو شده‌اند.

۴. مجتمع بندری کاسپین و بندر امیرآباد از گزینه‌های جایگزین در شمال کشور هستند، اما زیرساخت آنها برای جایگزینی سریع حجم صادرات بنادر جنوبی طراحی نشده است.

۵. ویژگی‌های فیزیکی دریای خزر و ساختار تجارت ایران با کشورهای CIS از عوامل محدودکننده توسعه سریع صادرات معدنی از مسیر شمال به شمار می‌روند.

۶. راه‌آهن و مسیر سرخس به سمت ترکمنستان یکی دیگر از گزینه‌های جایگزین برای صادرات محصولات معدنی ایران است.

۷. مسیر زمینی آستارا و جمهوری آذربایجان نیز می‌تواند بخشی از بار صادراتی ایران را پوشش دهد، اما این مسیر نیز محدودیت‌های خاص خود را دارد.

۸. ترکیه و افغانستان می‌توانند در سبد مسیرهای جایگزین صادراتی قرار گیرند، هرچند کشورهای همسایه در برخی حوزه‌ها رقیب اقتصادی ایران نیز محسوب می‌شوند.

۹. وزارت صمت و سازمان توسعه تجارت باید متناسب با شرایط جنگی و تحولات روز تصمیم‌گیری کنند و مدیریت صادرات با سازوکارهای شرایط عادی ادامه پیدا نکند.

۱۰. تسهیل فوری مقررات و فرآیندهای صادراتی مهم‌ترین مطالبه بخش خصوصی است؛ همان‌گونه که در شرایط خاص برای تسریع واردات تصمیم‌های ویژه اتخاذ شده، در حوزه صادرات نیز باید موانع تجارت با سرعت بیشتری برطرف شوند.

▫️پی‌نوشت: این موارد برگرفته از گفت‌وگوی علی خطیبی، عضو هیات‌مدیره خانه معدن ایران با رسانه اتاق ایران آنلاین درباره مشکلات و چالش‌های صادرات محصولات معدنی است.