براساس برنامه قبلی قرار بود سهم برق شبکه کارخانجات زنجیره فولاد در شهریورماه به‌دست‌کم ۴۰‌درصد نیاز مصرفی افزایش یابد، اما حالا در تصمیمی ناگهانی به‌واحدهای فولادی اعلام شده که سهمیه برق در شهریور نیز همانند تیر و مرداد تنها معادل ۱۵‌درصد نیاز مصرفی خواهد بود؛ تغییری که می‌تواند برنامه تولید، فروش، صادرات، تامین مواد اولیه، گردش نقدینگی و حتی مدیریت نیروی انسانی واحدهای فولادی را با اختلال جدی مواجه کند.

این تغییر درشرایطی رخ داده که واحدهای فولادی برای همراهی با سیاست‌های دولت در مدیریت ناترازی برق بخشی از تعمیرات و توقفات برنامه‌ریزی‌شده خود را به‌تیر و مرداد منتقل کرده و همزمان با پرداخت هزینه‌های قابل‌توجه از مسیرهایی همچون خرید برق آزاد برای تامین انرژی مورد نیاز خود اقدام کردند.

فرض اصلی این واحدها آن بود که در شهریور، ترکیب برق شبکه و برق خریداری ‌شده امکان استمرار حداقلی تولید را فراهم خواهد کرد اما کاهش سهمیه شبکه این محاسبات را بر هم زده است. مساله مهم این است که پیامد چنین تصمیمی تنها به‌افت تولید محدود نمی‌شود بلکه پیامدهای سنگین تری خواهد داشت.

کاهش تولید می‌تواند فروش و صادرات، نقدینگی، تعهدات قراردادی، اشتغال را تحت تاثیر قرار دهد و حتی تبعات اجتماعی ناشی از توقف خطوط تولید را درپی داشته باشد. این در حالی است که زنجیره فولاد به‌دلیل نقش خود در صادرات، ارزآوری، اشتغال و بازار سرمایه یکی از بخش‌های راهبردی اقتصاد کشور محسوب می‌شود و هرگونه اختلال در تامین انرژی آن می‌تواند دامنه‌ای فراتر از کارخانه‌ها داشته باشد.

درحالی‌که در هفته دولت قرار داریم و انتظار می‌رود که دولتمردان به‌فکر رفع چالش‌های فعالان بخش خصوصی باشند اما شاهدیم که با تغییر در تصمیم گیری‌ها باردیگر فولادی‌ها را شوکه کردند.

انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران اکنون از دولت می‌خواهد که وزارت نیرو را مکلف به‌پایبندی به‌برنامه قبلی خود دانسته تا تصمیمات اتخاذشده در جلسات مربوط به‌تامین برق صنایع را بدون وقفه اجرا کند.

البته مطالبه اصلی فولادسازان تنها افزایش سهمیه برق نیست بلکه ایجاد سازوکاری پایدار و قابل اتکا برای تامین انرژی و جلوگیری از تغییرات ناگهانی است.

درشرایطی‌که پیش‌بینی‌پذیری یکی‌از مهم‌ترین الزامات تولید صنعتی است تداوم نوسان در سهمیه‌های برق می‌تواند بیش‌از کمبود انرژی به‌برنامه‌ریزی بنگاه‌ها آسیب بزند و هزینه‌های تازه‌ای بر تولید، صادرات و اشتغال تحمیل کند.

صنعت فولاد در انتظار ثبات برق
درهمین‌رابطه رییس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در نامه‌ای خطاب به‌معاون اجرایی رییس‌جمهور خواستار رسیدگی فوری به‌این موضوع و تامین دست‌کم ۴۰‌درصد برق مورد نیاز زنجیره فولاد در شهریورماه شده چراکه فولادسازان با اتکا به‌برنامه اعلامی وزارت نیرو، تعهدات و برنامه‌های عملیاتی خود را تنظیم کرده بودند و اکنون کاهش ناگهانی سهمیه برق از ۴۰به‌۱۵درصد عملا پیش‌بینی‌پذیری تولید را از بین می‌برد.

بهرام سبحانی، رییس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران خطاب به‌محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رییس‌جمهور خواهان اتخاذ تدابیر فوری برای تامین برق صنایع شد. وی در این نامه با اشاره به‌جلسه‌ای که اخیرا با حضور رییس‌جمهور و به‌منظور بررسی آخرین وضعیت اجرای مصوبات تامین برق صنایع برگزار شده بود، تصریح کرد: براساس برنامه و اعلام قبلی وزارت نیرو مقرر بود میزان تامین برق کارخانجات زنجیره فولاد در شهریورماه به‌دست‌کم ۴۰‌درصد نیاز مصرفی افزایش یابد. با این حال متاسفانه در اقدامی ناگهانی به‌واحدهای فولادی اعلام شده که سهمیه برق شبکه در شهریورماه نیز همانند ماه‌های تیر و مرداد صرفا معادل ۱۵درصد نیاز مصرفی خواهد بود.

وی افزود: این تغییر ناگهانی در شرایطی صورت گرفته که واحدهای تولید فولاد با اتکا به‌برنامه اعلامی وزارت نیرو برنامه‌های تولید، فروش و صادرات، تامین مواد اولیه، تعهدات مالی، گردش نقدینگی و مدیریت نیروی انسانی خود را برمبنای تامین ۴۰‌درصدی برق شبکه تنظیم کردند.

سبحانی در این نامه خاطرنشان کرد: از سوی دیگر واحدهای فولادی در راستای همراهی با سیاست‌های دولت برای مدیریت ناترازی برق با پذیرش هزینه‌های قابل‌توجه بخش مهمی از تعمیرات و توقفات برنامه‌ریزی‌شده خود را به‌ماه‌های تیر و مرداد منتقل کرده و همزمان نسبت‌به ‌تامین برق مورد نیاز از محل خرید برق آزاد، بورس انرژی و برق سبز اقدام کردند با این فرض منطقی که ترکیب برق شبکه و برق خریداری‌شده امکان استمرار حداقلی تولید در شهریورماه را فراهم خواهد کرد.

اختلال در برنامه‌ریزی پایدار
رییس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران اظهار کرد: بدیهی است تغییر سهمیه از ۴۰درصد به‌۱۵درصد آن‌هم پس از انجام این اقدامات و ایجاد تعهدات و هزینه‌های متناظر عملا امکان برنامه‌ریزی و استمرار تولید را مختل کرده و واحدهای فولادی را با تبعات جدی در حوزه‌های تولید، فروش و صادرات، نقدینگی، تعهدات قراردادی، اشتغال و مدیریت تبعات اجتماعی ناشی از توقف خطوط تولید مواجه ساخته است.

وی یادآور شد: باتوجه‌به اهمیت راهبردی زنجیره فولاد در تولید، صادرات، ارزآوری، اشتغال و بازار سرمایه کشور و با عنایت به‌ماموریت رییس‌جمهور محترم به‌حضرتعالی درباره رصد و پایش تامین برق صنایع خواهشمند است دستور فرمایید موضوع به‌صورت فوری مورد رسیدگی قرار گرفته و وزارت محترم نیرو ضمن پایبندی به‌برنامه و تعهدات اعلام‌شده قبلی دست‌کم ۴۰‌درصد برق مورد نیاز کارخانجات زنجیره فولاد را در شهریورماه از شبکه تامین کند و انتظار می‌رود تصمیمات اتخاذشده در جلسات مورخ۳۱/‏۰۴/‏۱۴۰۵ و ۲۹/‏۰۵/‏۱۴۰۵ درخصوص تامین برق صنایع بدون وقفه اجرایی شده و سازوکار مشخص و قابل اتکایی برای تامین پایدار برق صنایع و جلوگیری از تغییرات ناگهانی سهمیه‌ها اتخاذ شود تا امکان برنامه‌ریزی تولید و ایفای تعهدات بنگاه‌های اقتصادی فراهم باشد.

سبحانی تاکید کرد: قطعا استمرار این وضعیت و نبود امکان پیش‌بینی‌پذیری در تامین انرژی علاوه بر تحمیل خسارت مستقیم به‌واحدهای تولیدی می‌تواند آثار قابل‌توجهی بر میزان تولید، صادرات، درآمدهای ارزی، بازار سرمایه و اشتغال کشور بر جای بگذارد.
گفتنی است رییس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران پیشتر به‌جهان‌صنعت گفته بود: برخلاف برخی برداشت‌ها امروز برق و گاز صنعت فولاد ایران از بسیاری از رقبای منطقه‌ای و جهانی ارزان‌تر نیست. صنعت فولاد ایران در گذشته درکنار برخی چالش‌ها مانند پراکندگی جغرافیایی زنجیره و هزینه‌های بالای حمل‌ونقل دومزیت نسبی مهم یعنی گاز و برق را در اختیار داشت اما اکنون همان دومزیت نیز تضعیف شده یا درحال ازبین‌رفتن است.
به گفته او، درشرایطی‌که فولادساز ایرانی باید با تولیدکنندگانی در عمان، عربستان، قطر و دیگر کشورهای حاشیه خلیج‌فارس رقابت کند بالابودن هزینه انرژی و حمل‌ونقل عملا موقعیت رقابتی صنعت را تضعیف می‌کند.

رییس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با اشاره به‌محدودیت ۸۰‌درصدی انرژی در واحدهای تولیدی فولاد گفت: مشکل در تامین انرژی منجر به‌عدم النفع ۱۸‌میلیارد دلاری در پنج‌سال گذشته در کل زنجیره ارزش فولاد شده است.

سبحانی با هشدار درباره پیامدهای تعطیلی واحدهای استراتژیک تاکید کرد که توقف تولید فولاد به‌طور مستقیم صنایع خودروسازی و لوازم خانگی را با بحران مواجه می‌کند.
منبع: روزنامه جهان صنعت