به گزارش بیرونیت، وقتی یک شاخص اقتصادی هر فصل تندتر از فصل قبل بالا می‌رود، دیگر نمی‌توان آن را یک نوسان موقت نامید. همین اتفاق این روزها در بخش معدن ایران در حال رخ‌دادن است: بر اساس تازه‌ترین داده‌های رسمی، هزینه تولید در معادن کشور با سرعتی شتاب می‌گیرد که کمتر بخش دیگری از اقتصاد تجربه کرده است. پرسش اصلی دیگر این نیست که آیا این روند ادامه دارد، بلکه این است که تا کجا پیش می‌رود.

عددی که هر فصل بلندتر می‌شود

میانگین قیمتی که تولیدکنندگان مواد معدنی در فصل بهار دریافت کرده‌اند، نسبت به فصل ماقبل آن، هجده و دو دهم درصد رشد کرده است. این رقم به‌تنهایی بالا به نظر می‌رسد، اما نکته نگران‌کننده‌تر جای دیگری است: گروه «سایر معادن» با رشد فصلی نزدیک به بیست‌وسه درصد، رکورددار این جهش بوده، یعنی بخش‌هایی از معدن که معمولاً کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند، این بار پیشران اصلی تورم شده‌اند.

نرخ سالانه؛ جایی که هشدار واقعی پنهان است

اگر رشد فصلی را بتوان با احتیاط تفسیر کرد، رشد نقطه‌به‌نقطه دیگر جای تردید باقی نمی‌گذارد. قیمت تولیدکننده در بخش معدن نسبت به فصل مشابه سال گذشته، هفتادوهفت و چهار دهم درصد افزایش یافته؛ رقمی که به‌تنهایی دوازده و شش دهم واحد درصد بیشتر از فصل قبل از خودش است. به زبان ساده، شکاف بین قیمت امروز و قیمت یک‌سال پیش، نه‌تنها بسته نشده، بلکه هر فصل بازتر هم می‌شود. در این میان، کانه‌های فلزی با رشد بیش از هشتادودو درصد، بیشترین فشار را متحمل شده‌اند؛ گروهی که خوراک اصلی صنایع فولاد و آلومینیوم کشور محسوب می‌شود.

چرا این روند رو به توقف نیست

آنچه این تورم را از یک نوسان فصلی متمایز می‌کند، ریشه‌های ساختاری آن است. هزینه انرژی، هزینه مواد منفجره مورد نیاز استخراج، و نرخ ارز، سه عاملی هستند که در فصل‌های اخیر همزمان و پیوسته رو به بالا حرکت کرده‌اند. تا زمانی که این سه محرک کنترل نشوند، منطقی نیست انتظار داشته باشیم شاخص قیمت تولیدکننده معدن در فصل‌های آینده کند شود؛ برعکس، بسیاری از تحلیل‌گران معتقدند شتاب فعلی می‌تواند در فصل‌های پیش رو حتی افزایش هم پیدا کند.

اثری که فراتر از معدن می‌رود

این تورم به مرز معادن محدود نمی‌ماند. هر واحد درصد افزایش در قیمت کانه‌های فلزی، با تأخیری کوتاه، خود را در قیمت میلگرد، ورق فولادی، سیمان و مصالح ساختمانی نشان می‌دهد؛ یعنی همان کالاهایی که مستقیم روی هزینه ساخت‌وساز و پروژه‌های عمرانی کشور اثر می‌گذارند. به همین دلیل، آنچه امروز در آمارهای تخصصی بخش معدن دیده می‌شود، فردا در سبد هزینه خانوار و بودجه پروژه‌های زیرساختی بازتاب خواهد یافت.